Το εγκεφαλικό επεισόδιο είναι μια βλάβη που προκαλείται όταν διακοπεί η κανονική ροή του αίματος σε μια περιοχή του εγκεφάλου. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα τα κύτταρα να πάψουν να οξυγονώνονται και να πεθαίνουν. Το εγκεφαλικό επεισόδιο μπορεί να προκληθεί λόγω ρήξης μια αρτηρίας ή εξαιτίας απόφραξης στην κυκλοφορία του αίματος. Μπορεί να είναι ελαφρύ ή σοβαρό και αντίστοιχα οι συνέπειες του να είναι προσωρινές ή μόνιμες.

Εγκεφαλικό επεισόδιο: Ποιοι οι τύποι;

Οι κυριότεροι τύποι είναι δύο. Το ισχαιμικό και το αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο.

Ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο

Αποτελεί το συχνότερο εγκεφαλικό επεισόδιο που οφείλεται σε απόφραξη της ροής του αίματος εξαιτίας ενός θρόμβου. Αυτός ο θρόμβος μπορεί να έχει σχηματιστεί σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος (συνήθως στην καρδιά) και στη συνέχεια να αποσπαστεί και να φτάσει στον εγκέφαλο προκαλώντας το εγκεφαλικό επεισόδιο.

Αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο

Συμβαίνει όταν ένα αγγείο του εγκεφάλου διαρρηγνύεται επιτρέποντας στο αίμα να γεμίσει το χώρο ανάμεσα στο κρανίο και τον εγκέφαλο ή όταν μια αρτηρία διαρρηγνύεται και γεμίζει με αίμα τους ιστούς στην περιοχή. Και στις δυο περιπτώσεις η κυκλοφορία του αίματος προς τον εγκέφαλο ανακόπτεται και το αίμα συσσωρεύεται ασκώντας πίεση στον εγκέφαλο. Το αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο συνήθως προκαλείται μετά από τραυματισμό γι’ αυτό και δεν υπάρχει τρόπος πρόληψης.

Ποιες οι κυριότερες αιτίες που μπορούν να οδηγήσουν σε εγκεφαλικό επεισόδιο;

Υπάρχουν κάποιοι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο εκδήλωσης εγκεφαλικού.

  • Η ηλικία του ατόμου
  • Το φύλο του. Το εγκεφαλικό εκδηλώνεται πιο συχνά στους άνδρες.
  • Η κληρονομικότητα
  • Η αρτηριακή πίεση
  • Η χοληστερίνη
  • Η παχυσαρκία
  • Ο σακχαρώδης διαβήτης
  • Η κολπική μαρμαρυγή είναι μια καρδιακή πάθηση που μπορεί να προκαλέσει ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο.
  • Το κάπνισμα

Με ποια συμπτώματα εκδηλώνεται το εγκεφαλικό επεισόδιο;

Μέσα σε λίγα λεπτά από τη στιγμή που θα συμβεί το εγκεφαλικό, τα κύτταρα νεκρώνονται και παρατηρούνται τα πρώτα συμπτώματα. Μεταξύ αυτών είναι:

  • Μούδιασμα ή παράλυση σε κάποιο σημείο του σώματος όπως το χέρι ή το πρόσωπο
  • Ζαλάδα, δυσκολία στη βάδιση και έλλειψη ισορροπίας
  • Σύγχυση και δυσκολία στην ομιλία
  • Έντονη κεφαλαλγία
  • Δυσκολία στην όραση
  • Σπασμοί
  • Απώλεια συνείδησης

Όσο πιο άμεσα αναγνωριστούν τα συμπτώματα, οι πιθανότητες για έγκαιρη θεραπεία και πλήρη αποκατάσταση αυξάνουν. Πιο ελαφριά εγκεφαλικά μπορεί να μη δώσουν έντονα συμπτώματα. Όμως και σε αυτή την περίπτωση θα προκαλέσουν καταστροφή στους εγκεφαλικούς ιστούς.

Τι είναι η ισχαιμία εγκεφάλου;

Με τον όρο ισχαιμία εγκεφάλου περιγράφουμε την ελάττωση της ροής του αίματος στις καρωτίδες. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σοβαρή κατάσταση, η οποία αποτελεί την τρίτη αιτία θανάτου.

Τι είναι η καρωτιδική νόσος;

Οι καρωτίδες είναι αρτηρίες που διοχετεύουν το αίμα στον εγκέφαλο. Ξεκινούν από την αορτή και καταλήγουν στο κρανίο. Βρίσκονται δεξιά και αριστερά του λαιμού και καταλήγουν η κάθε μια στο αντίστοιχο ημισφαίριο του εγκεφάλου. Η καρωτιδική νόσος οφείλεται στη συσσώρευση αθηρωματικής πλάκας που οδηγεί σε στένωση ή η απόφραξη αυτών των αρτηριών. Η αθηρωματική πλάκα σχηματίζεται από την εναπόθεση χοληστερίνης και άλλων ουσιών στα τοιχώματα των αρτηριών. Όσο μεγαλύτερες είναι η αθηρωματικές πλάκες τόσο πιο μεγάλη είναι και η στένωση, άρα και η πιθανότητα εκδήλωσης εγκεφαλικού επεισοδίου λόγω αθηροεμβολής ή απόφραξης.

Ποια τα συμπτώματα της καρωτιδικής νόσου;

Για να εμφανίσει συμπτώματα ο ασθενής σημαίνει ότι η στένωση της καρωτίδας έχει οδηγήσει σε εγκεφαλικό επεισόδιο. Ανάλογα με την περιοχή του εγκεφάλου που έχει προσβληθεί, το άτομο μπορεί να εμφανίζει δυσκολία στην ομιλία, ημιπαράλυση, απώλεια της όρασης κτλ.

Πρώτες βοήθειες

Υπάρχουν ορισμένες απλές κινήσεις που μπορούμε να κάνουμε μέχρι να φτάσει το ασθενοφόρο:

  • Ο ασθενής πρέπει να παραμείνει ξαπλωμένος, γιατί με τον τρόπο αυτόν διευκολύνεται η ροή του αίματος στον εγκέφαλο.
  • Ο ασθενής δεν πρέπει να φάει ή να πιει κάτι.
  • Στην περίπτωση που κάνει εμετό, γυρίζουμε τον ασθενή στο πλάι για να αποφύγουμε την πιθανότητα εισρόφησης.

Πώς μπορεί να διαγνωστεί το εγκεφαλικό επεισόδιο;

Η διάγνωση του εγκεφαλικού επεισοδίου στηρίζεται στην εξέλιξη των συμπτωμάτων. Υπάρχουν συγκεκριμένα συμπτώματα που συνδέονται με την αιμάτωση συγκεκριμένων αρτηριών στον εγκέφαλο και αποτελούν σημάδι εγκεφαλικού επεισοδίου. Όσο πιο γρήγορα ο ασθενής λάβει θεραπεία τόσο περισσότερες είναι οι πιθανότητες περιορισμού έκτασης της βλάβης. Οι εξετάσεις που γίνονται για τον έλεγχο των αιμοφόρων αγγείων είναι

  • Το υπερηχογράφημα καρωτίδων
  • Η αξονική τομογραφία
  • Η μαγνητική τομογραφία
  • Η μαγνητική αγγειογραφία

Πόσο σοβαρό μπορεί να είναι το εγκεφαλικό επεισόδιο και ποιες οι επιπτώσεις του;

Το εγκεφαλικό επεισόδιο αποτελεί μια πολύ σοβαρή νόσο που χρήζει άμεσης ιατρικής φροντίδας. Οι επιπτώσεις του για το ασθενή εξαρτώνται από το είδος του εγκεφαλικού επεισοδίου, την περιοχή του εγκεφάλου στην οποία εκδηλώνεται και την έκταση της βλάβης. Μπορεί να προκαλέσει:

  • Παράλυση ή ημιπληγία
  • Διαταραχή στο λόγο
  • Εγκεφαλική δυσλειτουργία
  • Βλάβη στις αισθήσεις
  • Διαταραχές κατάποσης

Ποια η θεραπεία;

Θρομβόλυση

Στην περίπτωση του ισχαιμικού εγκεφαλικού, ο θρόμβος που έχει δημιουργηθεί πρέπει να διαλυθεί άμεσα για να αποφευχθεί η νέκρωση τμήματος του εγκεφάλου. Η διάλυση του θρόμβου (θρομβόλυση) πραγματοποιείται με ενδοφλέβια αγωγή με rtPA. Όταν η χορήγηση γίνει μέσα σε τρεις ώρες από την έναρξη του επεισοδίου, η θρομβόλυση δίνει καλά αποτελέσματα. Όμως σε περιστατικά θρομβώσεων σε μεγάλες αρτηρίες δεν είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική.

Stent

Με την πάροδο των χρόνων και την εξέλιξη της ιατρικής έχει βρεθεί μια άλλη μέθοδος αποκατάστασης της ροής του αίματος στον εγκέφαλο, κατά την οποία ο θρόμβος δε διαλύεται αλλά αφαιρείται μέσω ειδικού καθετήρα. Κατά την διάρκεια της επέμβασης ο καθετήρας εισάγεται διαδερμικά στη μηριαία αρτηρία και φτάνει στο σημείο του θρόμβου μέσω των εγκεφαλικών αρτηριών. Το stent που έχει τη μορφή ενός μεταλλικού πλέγματος που εγκλωβίζει τον θρόμβο και τον απομακρύνει. Αυτή η τεχνική είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική και πραγματοποιείται μετά τη διαδικασία της θρομβόλυσης. Εξαιρούνται οι περιπτώσεις που ο ασθενής λαμβάνει κάποιο αντιπηκτικό, γεγονός που αποτελεί αντένδειξη για τη θρομβόλυση.

Πρόληψη εγκεφαλικού επεισοδίου

Αλλάζοντας καθημερνές συνήθειες μπορούμε να προλάβουμε το εγκεφαλικό επεισόδιο. Ο γιατρός θα σας συστήσει:

  • Διακοπή καπνίσματος
  • Τακτικός έλεγχος της πίεσης του αίματος
  • Εξέταση για καρδιοπάθεια
  • Ελάττωση του αλατιού
  • Διατήρηση του φυσιολογικού βάρους
  • Συστηματική άσκηση
  • Μείωση κατανάλωσης αλκοόλ
  • Προσοχή στις ορμονικές θεραπείες
  • Αποφυγή στρες και άγχους